Η πλήρης ρύθμιση της αγοράς κάνναβης για ενήλικες στη Γερμανία θα μπορούσε να δημιουργήσει οικονομικό όφελος έως 4,7 δισ. ευρώ ετησίως, σύμφωνα με νέα ανάλυση που επικαλείται ο γερμανικός κλαδικός σύνδεσμος κάνναβης BvCW.
Η εκτίμηση αφορά ένα σενάριο οργανωμένης, ρυθμισμένης αγοράς για ενήλικες καταναλωτές και όχι τα σημερινά πραγματικά έσοδα του γερμανικού κράτους. Βασίζεται σε ετήσια ζήτηση περίπου 400 τόνων κάνναβης και περιλαμβάνει τόσο φορολογικά έσοδα όσο και εξοικονομήσεις από τη μείωση του κόστους αστυνόμευσης, εισαγγελικών διαδικασιών και δικαστηρίων.
Σύμφωνα με την ανάλυση, περίπου 2,8 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να προέλθουν από φόρους και ασφαλιστικές εισφορές, όπως ειδική φορολόγηση κάνναβης, ΦΠΑ, εταιρικούς φόρους, φόρους εισοδήματος και κοινωνικές εισφορές. Παράλληλα, περίπου 1,36 δισ. ευρώ θα μπορούσαν να εξοικονομηθούν από το σύστημα απονομής δικαιοσύνης, εκ των οποίων περίπου 1,1 δισ. ευρώ από μειωμένες αστυνομικές δαπάνες και περίπου 313 εκατ. ευρώ από εισαγγελίες και δικαστήρια.
Το ενδιαφέρον της γερμανικής συζήτησης είναι ότι η κάνναβη δεν παρουσιάζεται μόνο ως ζήτημα ατομικής ελευθερίας ή δημόσιας υγείας, αλλά και ως θέμα οικονομικής πολιτικής. Η μετάβαση από την παράνομη στην ελεγχόμενη αγορά μπορεί, σύμφωνα με τους υποστηρικτές της ρύθμισης, να μεταφέρει τζίρο από το οργανωμένο έγκλημα σε νόμιμες επιχειρήσεις, φορολογικά έσοδα και ελεγχόμενα προϊόντα.
Η BvCW, στο σχετικό θέσης κείμενο για την καταπολέμηση της οργανωμένης εγκληματικότητας, υποστηρίζει ότι η παράνομη αγορά δημιουργεί οικονομικό χώρο για εγκληματικά δίκτυα. Αντίθετα, μια ρυθμισμένη αγορά μπορεί να ενισχύσει τον έλεγχο, την προστασία του καταναλωτή, την προστασία των ανηλίκων και τη δημόσια ασφάλεια.
Η Γερμανία έχει ήδη προχωρήσει σε ιστορική αλλαγή του πλαισίου της. Από το 2024 επιτρέπεται σε ενήλικες η κατοχή περιορισμένων ποσοτήτων κάνναβης, η καλλιέργεια έως τριών φυτών για προσωπική χρήση και η συμμετοχή σε μη κερδοσκοπικές καλλιεργητικές ενώσεις. Ωστόσο, η χώρα δεν έχει ακόμη αναπτύξει ένα εθνικό σύστημα εμπορικής λιανικής πώλησης κάνναβης για ενήλικες.
Αυτό σημαίνει ότι ένα σημαντικό μέρος της ζήτησης εξακολουθεί να καλύπτεται από την παράνομη αγορά. Για τον λόγο αυτό, η συζήτηση στη Γερμανία στρέφεται πλέον στα επόμενα βήματα: πιλοτικά προγράμματα ρυθμισμένης πώλησης, τοπικά μοντέλα, κανόνες ελέγχου και πιθανή σταδιακή δημιουργία ενός πιο ολοκληρωμένου πλαισίου.
Τα πιλοτικά προγράμματα θεωρούνται κρίσιμα, καθώς το ευρωπαϊκό και διεθνές νομικό πλαίσιο περιορίζει τις δυνατότητες πλήρους εμπορικής διάθεσης κάνναβης σε εθνικό επίπεδο. Γι’ αυτό η Γερμανία κινείται σταδιακά, με ένα μοντέλο που ξεκίνησε από την αποποινικοποίηση, την προσωπική καλλιέργεια και τις καλλιεργητικές ενώσεις, ενώ αφήνει ανοιχτό το επόμενο βήμα της ελεγχόμενης πώλησης.
Η οικονομική διάσταση της συζήτησης αποκτά ακόμη μεγαλύτερο ενδιαφέρον αν συνδυαστεί με την ανάπτυξη της γερμανικής αγοράς ιατρικής κάνναβης. Η χώρα έχει ήδη εξελιχθεί στη μεγαλύτερη ευρωπαϊκή αγορά ιατρικής κάνναβης, με τεράστιους όγκους εισαγωγών και ένα οργανωμένο φαρμακευτικό δίκτυο. Το νέο ερώτημα είναι αν η ίδια λογική ρύθμισης, ελέγχου και οικονομικής αξιοποίησης μπορεί να εφαρμοστεί και στην αγορά ενηλίκων.
Για την Ελλάδα, η γερμανική συζήτηση έχει ιδιαίτερη αξία. Όχι επειδή πρέπει να αντιγραφεί μηχανικά ένα ξένο μοντέλο, αλλά επειδή δείχνει ότι η κάνναβη στην Ευρώπη αντιμετωπίζεται πλέον και ως πεδίο δημόσιας πολιτικής, οικονομίας, τουρισμού, ασφάλειας και επιχειρηματικότητας.
Η Ελλάδα, ως κορυφαίος τουριστικός προορισμός, με ισχυρή αγροτική ταυτότητα και εμπειρία στο εξειδικευμένο λιανεμπόριο, θα μπορούσε να σχεδιάσει ένα δικό της ρυθμισμένο μοντέλο. Ένα μοντέλο που θα λαμβάνει υπόψη τις ελληνικές ιδιαιτερότητες, θα ακούει τους ανθρώπους της αγοράς και θα δημιουργεί νόμιμες διαδρομές αντί να αφήνει χώρο στην αβεβαιότητα ή στην παρανομία.
Η ευρωπαϊκή εμπειρία δείχνει ότι η συζήτηση δεν είναι πια αν η αγορά της κάνναβης υπάρχει. Υπάρχει ήδη. Το πραγματικό ερώτημα είναι αν τα κράτη θα την αφήσουν να λειτουργεί ανεξέλεγκτα ή αν θα τη ρυθμίσουν με κανόνες, φόρους, ελέγχους, προστασία καταναλωτή και πραγματική οικονομική προοπτική.
Η Γερμανία δείχνει ότι η κάνναβη μπορεί να αποτελέσει μέρος μιας πιο ώριμης πολιτικής: όχι απλώς απαγόρευση ή ανοχή, αλλά σχεδιασμός. Και αυτό είναι ίσως το πιο χρήσιμο μήνυμα για χώρες όπως η Ελλάδα, που έχουν τη δυνατότητα να αναπτύξουν ένα σύγχρονο, σοβαρό και βιώσιμο μοντέλο για την επόμενη ημέρα.
Πηγές: Cannabis i Fokus, ICBC, BvCW, DICE / Heinrich-Heine-Universität Düsseldorf.
