Η εγκύκλιος της 15ης Σεπτεμβρίου ολοκληρώνει ένα θεσμικό παράδοξο: η Πολιτεία απαιτεί ειδική άδεια, Μητρώο, ελέγχους και αυστηρούς όρους λειτουργίας από τα cannabis shops, την ώρα που το ίδιο το κανονιστικό πλαίσιο αφαιρεί τη μία μετά την άλλη τις βασικές κατηγορίες προϊόντων που έδιναν σε αυτά τα καταστήματα λόγο ύπαρξης.

Υπάρχουν φορές που η γραφειοκρατία γίνεται δύσκολη.

Υπάρχουν φορές που γίνεται παράλογη.

Και υπάρχουν και φορές που το κράτος καταφέρνει κάτι πραγματικά εντυπωσιακό:

να φτιάχνει με νόμο ειδικά καταστήματα κάνναβης και, λίγους μήνες αργότερα, να έχει αφαιρέσει σχεδόν όλα όσα δικαιολογούν την ύπαρξή τους.

Αυτό είναι το σημείο στο οποίο έχει φτάσει σήμερα η ελληνική αγορά κάνναβης.

Η ερμηνευτική εγκύκλιος του Υπουργείου Υγείας της 15ης Σεπτεμβρίου 2026 δεν δημιουργεί από μόνη της όλες τις απαγορεύσεις. Κάνει όμως κάτι εξίσου σημαντικό: τις συγκεντρώνει, τις ερμηνεύει και δηλώνει ξεκάθαρα τη φιλοσοφία με την οποία το Υπουργείο αντιμετωπίζει πλέον την αγορά.

Η ίδια η εγκύκλιος χρησιμοποιεί τον όρο «αρχή της περιοριστικής (κλειστής) απαρίθμησης».

Σε απλά ελληνικά:

δεν αρκεί ένα προϊόν να μην απαγορεύεται ρητά. Πρέπει να προβλέπεται ότι επιτρέπεται.

Και η εγκύκλιος προχωρά ακόμη περισσότερο: «ό,τι δεν επιτρέπεται ρητά από τον νόμο ή δεν έχει προβλεφθεί με σχετική υπουργική απόφαση, παραμένει εκτός του επιτρεπόμενου πλαισίου και, συνεπώς, απαγορεύεται».

Κάπου εδώ πρέπει να σταματήσει κανείς και να κοιτάξει τι νομοθέτησε το ίδιο κράτος μόλις πριν από λίγους μήνες.

Μητρώο, άδεια, ποινικά μητρώα, έλεγχοι — για ποιο προϊόν;

Ο ν. 5302/2026 δημιούργησε ειδικό καθεστώς για τις επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης.

Δεν μιλάμε για ένα απλό κατάστημα που προσθέτει ένα προϊόν στο ράφι του.

Ο νόμος απαιτεί άδεια λειτουργίας από την αρμόδια Περιφέρεια και σειρά δικαιολογητικών: καταστατικό με ρητό σκοπό την εμπορία προϊόντων κάνναβης, πιστοποιητικό εκπροσώπησης, δικαστική φερεγγυότητα, φορολογική και ασφαλιστική ενημερότητα, ταυτότητες, ποινικά μητρώα και ειδικές υπεύθυνες δηλώσεις. Η Περιφέρεια μπορεί να πραγματοποιεί έλεγχο πριν από την αδειοδότηση, ενώ προβλέπονται και έλεγχοι κατά τη λειτουργία της επιχείρησης.

Ο νόμος στη συνέχεια διατήρησε αυτή την ειδική κατηγορία και με τον ν. 5322/2026: αδειοδοτημένες επιχειρήσεις, εγγεγραμμένες στο ειδικό Μητρώο, με αντικείμενο τη λιανική εμπορία προϊόντων κάνναβης.

Άρα το κράτος θεωρεί ότι υπάρχει μια τόσο ιδιαίτερη αγορά, ώστε χρειάζεται:

ειδικό κατάστημα, ειδική αδειοδότηση, ειδικό Μητρώο, ειδική εποπτεία και ειδικό καθεστώς κυρώσεων.

Ωραία.

Ποιο είναι όμως το ειδικό προϊόν;

Εδώ αρχίζει η αποδόμηση.

Άνθος κάνναβης; Εκτός.

Η εγκύκλιος επαναλαμβάνει ότι η λιανική διάθεση ακατέργαστων προϊόντων Cannabis sativa L. με THC έως 0,3%, όπως και η πώληση ξηρού ανθού, απαγορεύεται.

Και δεν μένει μόνο στο άνθος αυτούσιο.

Στην απαγόρευση εντάσσονται προϊόντα που περιέχουν ξηρό άνθος καθώς και προϊόντα στα οποία μαζί με τον ξηρό ανθό υπάρχουν άλλα μέρη του φυτού.

Η πιο αναγνωρίσιμη ίσως κατηγορία ενός cannabis shop τελειώνει εδώ.

Προϊόντα άτμισης και καπνίσματος με κανναβινοειδή; Εκτός.

Η εγκύκλιος είναι ακόμη πιο σαφής σε αυτό το σημείο.

Απαγορεύει προϊόντα καπνού ή άτμισης που περιέχουν φυσικά ή χημικά κανναβινοειδή, ανεξαρτήτως περιεκτικότητας σε THC.

Ο ν. 5322/2026 είχε ήδη θεσπίσει την απαγόρευση για προϊόντα που προορίζονται για άτμιση, εισπνοή, καύση ή κάπνισμα και στα οποία έχουν ενσωματωθεί φυσικά κανναβινοειδή ή ουσίες με κανναβομιμητική ή ψυχοτρόπο δράση.

Άλλη μία βασική κατηγορία εξαφανίζεται.

Edibles με THC; Εκτός.

Για τα τρόφιμα, η εγκύκλιος είναι κατηγορηματική: THC σημαίνει απαγόρευση, ανεξαρτήτως ποσοστού.

Και για τα τρόφιμα με CBD δεν ανοίγει κάποιο ελεύθερο πεδίο.

Παραπέμπει ευθέως στο ευρωπαϊκό καθεστώς των Novel Foods. Ως σαφώς επιτρεπόμενα αναφέρει ουσιαστικά παραδοσιακά βρώσιμα συστατικά του φυτού, όπως σπόρους, έλαιο σπόρων και άλευρα σπόρων.

Η Ευρωπαϊκή Επιτροπή κατατάσσει CBD isolate και CBD extracts ως Novel Foods. Η διάθεσή τους ως τρόφιμα απαιτεί προηγούμενη έγκριση στο πλαίσιο του Κανονισμού 2015/2283· η απλή ύπαρξη ενός προϊόντος στην αγορά ή μιας εθνικής διαδικασίας δεν υποκαθιστά αυτή την απαίτηση.

Μάλιστα, μόνο μέσα στο 2026 η Επιτροπή έχει τερματίσει χωρίς προσθήκη στην ενωσιακή λίστα σειρά διαδικασιών για CBD, CBD tinctures, broad-spectrum cannabidiol και cannabidiol isolate.

Άρα το «θα πουλάμε CBD τρόφιμα» δεν είναι κάποια μαγική διέξοδος.

Συμπληρώματα CBD; Η θεωρία συναντά τις Βρυξέλλες

Εδώ η κατάσταση γίνεται σχεδόν σουρεαλιστική.

Η εγκύκλιος λέει ότι εξαιρούνται συγκεκριμένα συμπληρώματα χωρίς THC, εφόσον πληρούν τις προβλεπόμενες προϋποθέσεις και φέρουν νόμιμο αριθμό γνωστοποίησης στον ΕΟΦ. Ζητά μάλιστα πιστοποιητικό ανάλυσης που να αποδεικνύει πρακτικά απουσία ποσοτικοποιήσιμης THC.

Στα χαρτιά λοιπόν φαίνεται να υπάρχει ένα παράθυρο.

Στην πράξη όμως τα CBD extracts και isolates που θα έδιναν νόημα σε ένα τέτοιο συμπλήρωμα εμπίπτουν στο ευρωπαϊκό καθεστώς των Novel Foods.

Και κάπως έτσι το ελληνικό κράτος μπορεί να περιγράφει με κάθε λεπτομέρεια τις προϋποθέσεις μιας κατηγορίας προϊόντων, χωρίς αυτό να σημαίνει ότι υπάρχει στην πράξη ένα λειτουργικό, αδειοδοτημένο ράφι CBD συμπληρωμάτων πάνω στο οποίο μπορεί να στηριχθεί ένα cannabis shop.

Αν υπάρχει σήμερα συγκεκριμένο προϊόν που έχει ολοκληρώσει νόμιμα και το ευρωπαϊκό και το ελληνικό σκέλος, το Υπουργείο μπορεί πολύ απλά να το δείξει.

Όχι θεωρητικά. Με αριθμό γνωστοποίησης, με προϊόν και με την ευρωπαϊκή νομική βάση που επιτρέπει τη διάθεσή του.

Μέχρι τότε, η αναφορά σε «επιτρεπόμενα συμπληρώματα» δεν απαντά στο βασικό ερώτημα της αγοράς.

Καινοτομία μόνο αν την έχει προβλέψει ο νομοθέτης

Η «κλειστή απαρίθμηση» όμως δεν αφορά μόνο όσα υπάρχουν σήμερα στην αγορά.

Αφορά και όσα θα μπορούσαν να υπάρξουν αύριο.

Τι γίνεται αν μια εταιρεία αναπτύξει ένα νέο, ασφαλές, μη ψυχοδραστικό προϊόν κάνναβης που δεν υπήρχε όταν γράφτηκε ο νόμος;

Με τη λογική που υιοθετεί η εγκύκλιος, δεν αρκεί το προϊόν να είναι ασφαλές. Δεν αρκεί να μην περιέχει THC. Δεν αρκεί να μην εμπίπτει στις ναρκωτικές ουσίες.

Πρέπει να ανήκει σε κατηγορία που το κανονιστικό πλαίσιο έχει ήδη προβλέψει ως επιτρεπόμενη.

Διαφορετικά, μένει εκτός αγοράς μέχρι να αλλάξει ο νόμος ή να εκδοθεί νέα κανονιστική πράξη. Η ίδια η εγκύκλιος διατυπώνει άλλωστε ρητά ότι «ό,τι δεν επιτρέπεται ρητά» παραμένει εκτός του επιτρεπόμενου πλαισίου.

Και εδώ το πρόβλημα παύει να αφορά μόνο τις σημερινές απαγορεύσεις.

Αφορά την ίδια τη δυνατότητα του κλάδου να εξελιχθεί.

Το κράτος δεν περιορίζει μόνο όσα υπάρχουν σήμερα στα ράφια. Με αυτή τη λογική αποφασίζει προκαταβολικά και τι θα μπορεί να φτάσει σε αυτά αύριο.

Σε μια αγορά που διεθνώς εξελίσσεται διαρκώς, αυτό μετατρέπει την καινοτομία από επιχειρηματική διαδικασία σε αναμονή της επόμενης υπουργικής απόφασης.

Καλλυντικά με THC; Περιμένετε την υπουργική απόφαση

Και τα καλλυντικά;

Η εγκύκλιος αναφέρει ότι η παραγωγή και πώληση καλλυντικών με THC απαγορεύεται εφόσον δεν έχει εκδοθεί η προβλεπόμενη υπουργική απόφαση.

Δηλαδή έχουμε άλλη μία κατηγορία που ο ίδιος ο νομοθέτης θεωρητικά προβλέπει, αλλά στην πράξη παραμένει κλειδωμένη πίσω από κανονιστική πράξη που δεν υπάρχει.

Το μοτίβο πλέον είναι σταθερό.

Το κατάστημα υπάρχει. Το προϊόν αναζητείται.

Ας συγκεντρώσουμε λοιπόν την εικόνα.

Άνθος: απαγορεύεται.

Vapes με κανναβινοειδή: απαγορεύονται.

Προϊόντα για κάπνισμα με κανναβινοειδή: απαγορεύονται.

Τρόφιμα με THC: απαγορεύονται.

CBD τρόφιμα με extracts: περνούν από το ευρωπαϊκό καθεστώς Novel Food.

CBD συμπληρώματα: το ίδιο ουσιαστικό ευρωπαϊκό εμπόδιο.

Καλλυντικά με THC: απαγορευμένα μέχρι να εκδοθεί η υπουργική απόφαση.

Ψυχοδραστικά και εναλλακτικά κανναβινοειδή: εκτός πλαισίου.

Και παρ’ όλα αυτά:

το “ειδικό κατάστημα προϊόντων κάνναβης” παραμένει στον νόμο.

Αδειοδοτείται.

Εγγράφεται σε Μητρώο.

Ελέγχεται.

Υποβάλλει δικαιολογητικά.

Υφίσταται κυρώσεις.

Το μόνο που μοιάζει να λείπει είναι το αυτονόητο:

μια πραγματική γκάμα εξειδικευμένων προϊόντων κάνναβης την οποία να μπορεί νόμιμα να εμπορεύεται.

Δεν είναι αυστηρή ρύθμιση. Είναι ζήτημα νομοθετικής συνοχής.

Το Υπουργείο μπορεί προφανώς να υποστηρίξει ότι στόχος του είναι η προστασία της δημόσιας υγείας.

Και είναι απολύτως θεμιτό να αποσύρονται μη ελεγμένα ψυχοδραστικά προϊόντα, sprayed herbs ή ουσίες άγνωστης σύνθεσης.

Αυτό όμως δεν απαντά σε κάτι τελείως διαφορετικό:

γιατί θεσμοθετήθηκε ειδικό δίκτυο καταστημάτων κάνναβης, εάν η επιτρεπόμενη αγορά περιορίζεται μέχρι του σημείου να χάνει σχεδόν όλη την εξειδικευμένη εμπορική της ταυτότητα;

Αν το μοντέλο που επιθυμεί η Πολιτεία είναι ένα κατάστημα που θα διαθέτει σπόρους τροφίμων, hemp seed oil, αξεσουάρ, καλλυντικά χωρίς προβληματικά συστατικά και ό,τι άλλο μπορεί ούτως ή άλλως να κυκλοφορεί ευρύτερα στην αγορά, τότε υπάρχει ένα απλό ερώτημα:

Γιατί χρειάζεται ειδική άδεια cannabis shop;

Γιατί χρειάζεται ειδικό Μητρώο;

Γιατί χρειάζεται ειδική εποπτεία;

Γιατί χρειάζεται ειδικός ορισμός «επιχείρησης εμπορίου προϊόντων κάνναβης»;

Γιατί δημιουργήθηκε ολόκληρο ξεχωριστό ρυθμιστικό οικοδόμημα;

Η κυβέρνηση οφείλει πλέον να δείξει το ράφι

Η κουβέντα δεν μπορεί να συνεχιστεί άλλο μόνο με νόμους, παραγράφους, εγκυκλίους και παραπομπές από το ένα άρθρο στο άλλο.

Το Υπουργείο Υγείας έχει πλέον έναν πολύ απλό τρόπο να λύσει τη σύγχυση που το ίδιο το πλαίσιο δημιούργησε.

Ας παρουσιάσει δημόσια, μία προς μία, τις κατηγορίες προϊόντων που θεωρεί ότι μπορούν νόμιμα να αποτελέσουν το βασικό εμπορικό αντικείμενο ενός αδειοδοτημένου καταστήματος κάνναβης.

Όχι γενικόλογα.

Όχι «όσα προβλέπει η κείμενη νομοθεσία».

Όχι άλλη παραπομπή σε έναν νόμο που παραπέμπει σε έναν δεύτερο νόμο, που εξαρτάται από μια υπουργική απόφαση, που συναντά έναν ευρωπαϊκό κανονισμό.

Συγκεκριμένα προϊόντα.

Τι μπορεί να βρίσκεται αύριο το πρωί νόμιμα στο ράφι;

Ποιο από αυτά απαιτεί πράγματι εξειδικευμένο cannabis shop;

Και ποια εμπορική δραστηριότητα θεωρεί η Πολιτεία ότι μπορεί να στηρίξει μια επιχείρηση που θα επενδύσει, θα αδειοδοτηθεί, θα πληρώνει προσωπικό, ενοίκια, φόρους και ασφαλιστικές εισφορές μέσα σε αυτό το καθεστώς;

Γιατί εδώ δεν μιλάμε πλέον μόνο για δημόσια υγεία.

Μιλάμε και για στοιχειώδη σοβαρότητα του κράτους απέναντι στις επιχειρήσεις τις οποίες το ίδιο αποφάσισε να ρυθμίσει.

Και μια λεπτομέρεια που λέει πολλά

Ακόμη και η ίδια η εγκύκλιος παρουσιάζει μια ενδεικτική αστοχία.

Στην τελευταία σελίδα ζητεί από τις επιχειρήσεις να αποσύρουν προϊόντα που «εμπίπτουν στις απαγορεύσεις της ενότητας Γ».

Μόνο που οι απαγορεύσεις βρίσκονται στην ενότητα Β.

Η ενότητα Γ αφορά τους «Παραπλανητικούς ισχυρισμούς — προστασία της δημόσιας υγείας».

Θα μπορούσε κανείς να το χαρακτηρίσει απλό τυπογραφικό λάθος.

Και πιθανότατα αυτό είναι.

Όταν όμως ένα κείμενο δίνει εντολές για αποσύρσεις προϊόντων, εργαστηριακές αναλύσεις, κυρώσεις και παραπομπές ακόμη και στην ΕΛ.ΑΣ. και στη Δίωξη Ναρκωτικών, ίσως να δικαιούται κανείς να περιμένει τουλάχιστον η παραπομπή στην ενότητα των απαγορεύσεων να είναι σωστή.

Το ερώτημα που δεν χωρά άλλη εγκύκλιο

Το ελληνικό κράτος έχει πλέον δύο επιλογές.

Ή θα εξηγήσει με σαφήνεια ποια πραγματική, οικονομικά βιώσιμη αγορά προϊόντων προορίζεται να εξυπηρετεί το θεσμοθετημένο ειδικό κατάστημα κάνναβης.

Ή θα πρέπει να παραδεχθεί ότι δημιούργησε μια βαριά αδειοδοτούμενη εμπορική κατηγορία στην οποία αφαίρεσε σταδιακά το μεγαλύτερο μέρος του αντικειμένου της.

Γιατί μπορείς να βαφτίσεις ένα κατάστημα «ειδικό».

Μπορείς να του ζητήσεις άδεια.

Μπορείς να το βάλεις σε Μητρώο.

Μπορείς να το ελέγχεις.

Μπορείς να το απειλείς με κυρώσεις.

Δεν μπορείς όμως να νομοθετήσεις την οικονομική του βιωσιμότητα όταν έχεις αδειάσει το ράφι.

Και γι’ αυτό μετά την εγκύκλιο της 15ης Σεπτεμβρίου υπάρχει ένα ερώτημα που το Υπουργείο Υγείας δεν μπορεί πλέον να αποφεύγει:

Τι ακριβώς θέλει το κράτος να πουλάει ένα κατάστημα κάνναβης;

Αν υπάρχει απάντηση, ας δοθεί.

Με προϊόντα. Όχι με άλλες παραπομπές σε ΦΕΚ.