Το γερμανικό κοινοβούλιο ενέκρινε αλλαγές που αφαιρούν τα άνθη κάνναβης από την αποζημίωση των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων, ενώ εισάγει νέο πλαίσιο για την αποζημιούμενη θεραπεία με προϊόντα κάνναβης. Η απόφαση προκαλεί έντονες αντιδράσεις από επιστημονικούς φορείς, ασθενείς και επιχειρήσεις του κλάδου.
Η Γερμανία αποτέλεσε τα τελευταία χρόνια το σημείο αναφοράς για την ανάπτυξη της ιατρικής κάνναβης στην Ευρώπη. Με τη μεγαλύτερη αγορά της ηπείρου, χιλιάδες ασθενείς απέκτησαν πρόσβαση σε θεραπεία μέσω του δημόσιου συστήματος υγείας, ενώ δεκάδες διεθνείς εταιρείες επένδυσαν στην παραγωγή, τις εισαγωγές και τη διανομή προϊόντων κάνναβης.
Σήμερα όμως, η χώρα προχωρά σε μια από τις σημαντικότερες αλλαγές από την καθιέρωση της αποζημίωσης της ιατρικής κάνναβης.
Το γερμανικό Bundestag ενέκρινε τροποποιήσεις στο πλαίσιο του νόμου για τη σταθεροποίηση των ασφαλιστικών εισφορών (GKV), οι οποίες αλλάζουν ουσιαστικά τον τρόπο με τον οποίο αποζημιώνονται οι θεραπείες με κάνναβη από τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία.
Τι αλλάζει για τους ασθενείς
Η σημαντικότερη αλλαγή αφορά τα αποξηραμένα άνθη κάνναβης.
Με το νέο νομοθετικό πλαίσιο, τα Cannabisblüten (άνθη κάνναβης) παύουν να περιλαμβάνονται στα προϊόντα που αποζημιώνονται από τα δημόσια ασφαλιστικά ταμεία μέσω του άρθρου 31 παρ. 6 του Κοινωνικού Κώδικα (SGB V).
Αντίθετα, εξακολουθούν να μπορούν να αποζημιώνονται:
- τυποποιημένα εκχυλίσματα κάνναβης,
- φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν δροναβινόλη (Dronabinol),
- φαρμακευτικά προϊόντα που περιέχουν ναβιλόνη (Nabilone),
- καθώς και άλλα εγκεκριμένα φαρμακευτικά σκευάσματα που περιέχουν δραστικές ουσίες της κάνναβης, σύμφωνα με τις προϋποθέσεις του νόμου.
Παράλληλα, η νέα διάταξη προβλέπει ότι η θεραπεία θα πρέπει, κατά κανόνα, να ξεκινά με εγκεκριμένο φαρμακευτικό προϊόν που περιέχει κάνναβη, στο πλαίσιο δοκιμαστικής θεραπείας διάρκειας έξι μηνών, πριν εξεταστεί η αποζημίωση άλλων επιλέξιμων θεραπευτικών επιλογών. Η διάταξη αυτή αποτελεί τον γενικό κανόνα του νέου πλαισίου και εφαρμόζεται σύμφωνα με τις προϋποθέσεις και τις εξαιρέσεις που προβλέπει ο νόμος.
Γιατί προχώρησε η κυβέρνηση στην αλλαγή
Οι αλλαγές εντάσσονται στο ευρύτερο σχέδιο περιορισμού των δαπανών του δημόσιου συστήματος υγείας.
Σύμφωνα με την αιτιολογική έκθεση, η κατάργηση της αποζημίωσης των ανθών κάνναβης εκτιμάται ότι θα μειώσει σημαντικά τις δαπάνες των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων τα επόμενα χρόνια, συμβάλλοντας στη δημοσιονομική εξυγίανση του συστήματος υγείας.
Ωστόσο, η εκτίμηση αυτή αμφισβητείται έντονα από επιστημονικούς και επαγγελματικούς φορείς.
Έντονες αντιδράσεις από ασθενείς και επιστημονικούς φορείς
Η Arbeitsgemeinschaft Cannabis als Medizin (ACM), ένας από τους σημαντικότερους επιστημονικούς οργανισμούς για την ιατρική κάνναβη στη Γερμανία, εκφράζει σοβαρές επιφυλάξεις για τις αλλαγές.
Σύμφωνα με την ACM, η κατάργηση της αποζημίωσης των ανθών μπορεί να οδηγήσει αρκετούς ασθενείς είτε στη διακοπή μιας θεραπείας που ήδη αποδίδει είτε στην ιδιωτική κάλυψη του κόστους, αυξάνοντας την οικονομική επιβάρυνση όσων δεν μπορούν να ανταποκριθούν στις νέες συνθήκες.
Παράλληλα, επισημαίνεται ότι τα τυποποιημένα εκχυλίσματα και ορισμένα φαρμακευτικά σκευάσματα μπορεί, σε αρκετές περιπτώσεις, να είναι ακριβότερα από τα άνθη κάνναβης, γεγονός που δημιουργεί ερωτήματα για το κατά πόσο θα επιτευχθεί τελικά η αναμενόμενη εξοικονόμηση πόρων.
Αντιδράσεις έχουν εκφράσει και επαγγελματικοί φορείς της αγοράς, όπως ο Γερμανικός Σύνδεσμος Επιχειρήσεων Κάνναβης (BvCW), ο οποίος θεωρεί ότι οι αλλαγές περιορίζουν τις θεραπευτικές επιλογές των γιατρών και επηρεάζουν αρνητικά την πρόσβαση των ασθενών στην κατάλληλη θεραπεία.
Πότε τίθενται σε ισχύ οι αλλαγές;
Αν και το νομοσχέδιο έχει ήδη εγκριθεί από το Bundestag και έχει ολοκληρώσει τη διαδικασία στο Bundesrat, οι νέες διατάξεις δεν έχουν ακόμη τεθεί σε ισχύ, καθώς εκκρεμεί η επίσημη δημοσίευσή τους στην Bundesgesetzblatt (Ομοσπονδιακή Εφημερίδα της Κυβέρνησης).
Η ισχύς του νόμου αναμένεται να ξεκινήσει μετά τη δημοσίευσή του, οπότε θα αποσαφηνιστούν και οι μεταβατικές ρυθμίσεις για τους ασθενείς που ήδη λαμβάνουν θεραπεία με άνθη κάνναβης.
Μια απόφαση που μπορεί να επηρεάσει ολόκληρη την Ευρώπη
Η σημασία της συγκεκριμένης απόφασης ξεπερνά τα σύνορα της Γερμανίας.
Η χώρα διαθέτει τη μεγαλύτερη αγορά ιατρικής κάνναβης στην Ευρώπη και αποτελεί βασικό σημείο αναφοράς για παραγωγούς, φαρμακευτικές εταιρείες, επενδυτές και εισαγωγείς από ολόκληρο τον κόσμο.
Οι αλλαγές που αποφασίζονται στο Βερολίνο παρακολουθούνται στενά από πολλές ευρωπαϊκές κυβερνήσεις, καθώς ενδέχεται να επηρεάσουν τον τρόπο με τον οποίο θα διαμορφωθούν μελλοντικά τα συστήματα αποζημίωσης της ιατρικής κάνναβης και σε άλλες χώρες.
Προς το παρόν, δεν υπάρχουν στοιχεία που να δείχνουν ότι πρόκειται για μια ευρύτερη ευρωπαϊκή πολιτική. Ωστόσο, είναι αξιοσημείωτο ότι αρκετά κράτη επανεξετάζουν τον τρόπο χρηματοδότησης των θεραπειών με κάνναβη, αναζητώντας ισορροπία ανάμεσα στην πρόσβαση των ασθενών και τον έλεγχο των δημόσιων δαπανών.
Συμπέρασμα
Η Γερμανία δεν καταργεί την ιατρική κάνναβη. Αναδιαμορφώνει όμως σημαντικά το πλαίσιο αποζημίωσης των θεραπειών, αφαιρώντας τα άνθη κάνναβης από την κάλυψη των δημόσιων ασφαλιστικών ταμείων και εισάγοντας νέους κανόνες για την πρόσβαση σε αποζημιούμενα προϊόντα.
Το κατά πόσο οι αλλαγές αυτές θα οδηγήσουν πράγματι σε εξοικονόμηση πόρων ή θα δημιουργήσουν νέα εμπόδια για τους ασθενείς, είναι κάτι που θα φανεί μετά την έναρξη εφαρμογής του νέου νόμου.
Το CannaReport θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά τις εξελίξεις στη Γερμανία και να ενημερώνει για κάθε αλλαγή που επηρεάζει την ευρωπαϊκή και τη διεθνή αγορά κάνναβης.
