Όταν στις 29 Ιουνίου ξεκινούσαν οι ακροάσεις της Υπηρεσίας Δίωξης Ναρκωτικών των ΗΠΑ (DEA), ολόκληρη η παγκόσμια βιομηχανία κάνναβης παρακολουθούσε με ιδιαίτερο ενδιαφέρον. Το ερώτημα ήταν αν οι Ηνωμένες Πολιτείες θα έκαναν το επόμενο μεγάλο βήμα προς τη μεταφορά της κάνναβης από το Schedule I στο Schedule III του Ομοσπονδιακού Νόμου περί Ελεγχόμενων Ουσιών.
Λίγες ημέρες αργότερα, η εικόνα είναι πλέον πιο ξεκάθαρη. Η διαδικασία προχωρά, αλλά εξελίσσεται πολύ πιο σύνθετα από όσο περίμενε η αγορά.
Οι ακροάσεις ξεκίνησαν κανονικά
Η DEA ξεκίνησε επισήμως τις ακροάσεις στις 29 Ιουνίου, με προγραμματισμένη ολοκλήρωση έως τις 15 Ιουλίου. Στόχος της διαδικασίας είναι να εξεταστούν όλα τα επιστημονικά, νομικά και διοικητικά δεδομένα πριν ληφθεί οποιαδήποτε τελική απόφαση για την ευρύτερη αναταξινόμηση της κάνναβης.
Παρότι η διαδικασία βρίσκεται σε εξέλιξη, δεν έχει προκύψει μέχρι στιγμής κάποια ένδειξη ότι η κυβέρνηση σκοπεύει να αποσύρει ή να «παγώσει» την πρόταση.
Παράλληλη μάχη στα ομοσπονδιακά δικαστήρια
Εκτός από τις ακροάσεις ενώπιον της DEA, έχει ανοίξει και ένα δεύτερο, εξίσου κρίσιμο μέτωπο.
Στο Ομοσπονδιακό Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον (D.C. Circuit) εξετάζονται προσφυγές από πολιτείες, οργανώσεις και άλλους φορείς που αμφισβητούν τη νομιμότητα της διαδικασίας που ακολούθησε το Υπουργείο Δικαιοσύνης για την προώθηση της αναταξινόμησης της κάνναβης.
Οι προσφεύγοντες δεν αμφισβητούν μόνο το αν η κάνναβη πρέπει να μεταφερθεί στο Schedule III, αλλά και τον τρόπο με τον οποίο κινήθηκε η ομοσπονδιακή κυβέρνηση. Υποστηρίζουν ότι το Υπουργείο Δικαιοσύνης έκανε χρήση ειδικής διάταξης της αμερικανικής νομοθεσίας, η οποία συνδέεται με τις διεθνείς υποχρεώσεις των ΗΠΑ, παρακάμπτοντας τη συνήθη διοικητική διαδικασία που προβλέπεται για τέτοιου είδους αλλαγές.
Από την πλευρά της, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση υπερασπίζεται τη νομιμότητα της διαδικασίας, υποστηρίζοντας ότι η πρόταση βασίζεται στην επιστημονική αξιολόγηση του Υπουργείου Υγείας (HHS) και ότι η αναταξινόμηση μπορεί να προχωρήσει εντός του ισχύοντος νομικού πλαισίου.
Αν το δικαστήριο αποδεχθεί έστω μέρος των επιχειρημάτων των προσφευγόντων, δεν αποκλείεται να υπάρξουν νέες καθυστερήσεις ή ακόμη και να απαιτηθεί επανεξέταση τμημάτων της διαδικασίας. Αυτός είναι και ο λόγος που, παρά την πρόοδο των ακροάσεων, η τελική απόφαση εξακολουθεί να θεωρείται ανοιχτή υπόθεση.
Αντιδράσεις για τη σύνθεση των ακροάσεων
Ένα από τα στοιχεία που προκάλεσαν τις μεγαλύτερες αντιδράσεις ήταν η επιλογή των συμμετεχόντων.
Η DEA επέλεξε ως βασικούς εξωτερικούς συμμετέχοντες οργανώσεις και φορείς που αντιτίθενται στην αναταξινόμηση της κάνναβης, όπως η Smart Approaches to Marijuana (SAM), εκπροσώπους πολιτειών που διαφωνούν με τη μεταρρύθμιση και άλλους επικριτές της αλλαγής.
Η επιλογή αυτή προκάλεσε έντονη δυσαρέσκεια σε επιχειρήσεις, ασθενείς και οργανώσεις υπέρ της μεταρρύθμισης, οι οποίοι υποστηρίζουν ότι η διαδικασία δεν εκπροσωπεί ισότιμα όλες τις απόψεις.
Η κυβέρνηση εξακολουθεί να στηρίζει το Schedule III
Παρά τις αντιδράσεις, ένα στοιχείο παραμένει σταθερό.
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης και η ίδια η DEA συνεχίζουν να υπερασπίζονται την πρόταση μεταφοράς της κάνναβης στο Schedule III, παρουσιάζοντας επιστημονικά επιχειρήματα ότι η ουσία διαθέτει αποδεκτή ιατρική χρήση και δεν πληροί πλέον τα κριτήρια του Schedule I.
Αυτό σημαίνει ότι, μέχρι στιγμής, η ομοσπονδιακή κυβέρνηση δεν έχει αλλάξει πορεία.
Τι σημαίνει αυτό για την αγορά;
Παρά τον μεγάλο θόρυβο, στην πράξη δεν έχει αλλάξει ακόμη τίποτα για τις περισσότερες επιχειρήσεις κάνναβης στις ΗΠΑ.
Η ομοσπονδιακή νομοθεσία παραμένει ως έχει μέχρι να ολοκληρωθεί η διοικητική διαδικασία και να εκδοθεί τελική απόφαση. Οι φορολογικές και κανονιστικές αλλαγές που θα μπορούσαν να προκύψουν από μια πλήρη μεταφορά στο Schedule III δεν έχουν ακόμη τεθεί σε εφαρμογή.
Με άλλα λόγια, η αγορά εξακολουθεί να βρίσκεται σε κατάσταση αναμονής.
Τι θα αλλάξει στην πράξη αν εγκριθεί τελικά το Schedule III;
Αν η κάνναβη μεταφερθεί τελικά από το Schedule I στο Schedule III, δεν σημαίνει ότι θα νομιμοποιηθεί σε ομοσπονδιακό επίπεδο ούτε ότι θα επιτραπεί αυτόματα η ψυχαγωγική χρήση σε όλες τις πολιτείες των ΗΠΑ.
Ωστόσο, η αλλαγή θα μπορούσε να αποτελέσει τη σημαντικότερη μεταρρύθμιση της τελευταίας μισής εκατονταετίας στην αμερικανική πολιτική για την κάνναβη.
Η πρώτη και ίσως σημαντικότερη συνέπεια αφορά τη φορολογία των επιχειρήσεων. Σήμερα, οι περισσότερες εταιρείες που δραστηριοποιούνται νόμιμα σε πολιτειακό επίπεδο επιβαρύνονται με τον ομοσπονδιακό φορολογικό κανόνα Section 280E, ο οποίος δεν τους επιτρέπει να εκπέσουν τις περισσότερες λειτουργικές δαπάνες τους επειδή εμπορεύονται ουσία που παραμένει στο Schedule I. Αν η αναταξινόμηση ολοκληρωθεί, ο συγκεκριμένος περιορισμός αναμένεται να πάψει να ισχύει για τις επιχειρήσεις αυτές, μειώνοντας σημαντικά τη φορολογική τους επιβάρυνση.
Παράλληλα, η αλλαγή θα μπορούσε να βελτιώσει την πρόσβαση των εταιρειών στο τραπεζικό σύστημα και στις χρηματοπιστωτικές υπηρεσίες. Αν και δεν λύνει όλα τα προβλήματα που αντιμετωπίζει ο κλάδος, δημιουργεί ένα πιο ασφαλές και προβλέψιμο κανονιστικό περιβάλλον για τράπεζες, επενδυτές και ασφαλιστικούς οργανισμούς.
Η αναταξινόμηση αναμένεται επίσης να διευκολύνει την επιστημονική έρευνα. Σήμερα, οι ερευνητές που θέλουν να μελετήσουν την κάνναβη αντιμετωπίζουν ιδιαίτερα αυστηρές διαδικασίες αδειοδότησης λόγω της κατάταξής της στο Schedule I. Με το Schedule III, οι διαδικασίες αυτές θα μπορούσαν να γίνουν πιο απλές, επιτρέποντας την πραγματοποίηση περισσότερων κλινικών μελετών και τη συλλογή νέων επιστημονικών δεδομένων.
Από την άλλη πλευρά, υπάρχουν και όρια που αξίζει να γίνουν κατανοητά. Η μεταφορά στο Schedule III δεν σημαίνει ομοσπονδιακή νομιμοποίηση της ψυχαγωγικής κάνναβης. Κάθε πολιτεία θα εξακολουθήσει να εφαρμόζει το δικό της ρυθμιστικό πλαίσιο, ενώ ζητήματα όπως η διαπολιτειακή διακίνηση προϊόντων, οι εισαγωγές και οι εξαγωγές ή η πλήρης πρόσβαση στις κεφαλαιαγορές θα εξακολουθήσουν να απαιτούν πρόσθετες νομοθετικές παρεμβάσεις.
Για τον λόγο αυτό, η υπόθεση δεν αφορά μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Εταιρείες, επενδυτές, φαρμακευτικές επιχειρήσεις και κυβερνήσεις σε ολόκληρο τον κόσμο παρακολουθούν στενά τις εξελίξεις, καθώς μια θετική απόφαση θα μπορούσε να επηρεάσει τις διεθνείς επενδύσεις, την επιστημονική έρευνα και συνολικά την πορεία της παγκόσμιας αγοράς κάνναβης.
Χρονολόγιο: Η πορεία προς το Schedule III
30 Απριλίου 2024
Το Υπουργείο Υγείας και Ανθρωπίνων Υπηρεσιών των ΗΠΑ (HHS), μετά από επιστημονική αξιολόγηση που είχε ζητήσει ο Λευκός Οίκος, εισηγείται επίσημα τη μεταφορά της κάνναβης από το Schedule I στο Schedule III.
21 Μαΐου 2024
Το Υπουργείο Δικαιοσύνης (DOJ), μέσω της DEA, δημοσιεύει την πρόταση αναταξινόμησης στο Federal Register, ανοίγοντας επίσημα τη διαδικασία δημόσιας διαβούλευσης και υποβολής σχολίων.
Καλοκαίρι – Φθινόπωρο 2024
Χιλιάδες πολίτες, επιστήμονες, επιχειρήσεις και οργανώσεις υποβάλλουν σχόλια και παρεμβάσεις. Παράλληλα, διάφοροι φορείς ζητούν να συμμετάσχουν στις επίσημες διοικητικές ακροάσεις.
29 Ιουνίου 2026
Ξεκινούν οι πολυαναμενόμενες ακροάσεις της DEA, στις οποίες εξετάζονται τα επιστημονικά, νομικά και διοικητικά επιχειρήματα υπέρ και κατά της μεταφοράς της κάνναβης στο Schedule III.
Ιούλιος 2026
Παράλληλα με τις ακροάσεις, η υπόθεση φτάνει και στο Ομοσπονδιακό Εφετείο της Περιφέρειας της Ουάσινγκτον (D.C. Circuit), όπου εξετάζονται προσφυγές που αμφισβητούν τη νομιμότητα της διαδικασίας.
15 Ιουλίου 2026 (προγραμματισμός)
Αναμένεται να ολοκληρωθεί η ακροαματική διαδικασία ενώπιον της DEA, εκτός αν δοθεί νέα παράταση.
Τι ακολουθεί
Μετά την ολοκλήρωση των ακροάσεων, ο Διοικητικός Δικαστής (Administrative Law Judge) θα συντάξει την εισήγησή του. Η εισήγηση αυτή δεν είναι δεσμευτική, αλλά αποτελεί σημαντικό στάδιο πριν από την τελική απόφαση της DEA για το αν η κάνναβη θα μεταφερθεί ή όχι στο Schedule III.
Το βλέμμα στρέφεται στην ολοκλήρωση των ακροάσεων
Σύμφωνα με το επίσημο χρονοδιάγραμμα της DEA, οι ακροάσεις αναμένεται να ολοκληρωθούν έως τις 15 Ιουλίου, εκτός αν ο Διοικητικός Δικαστής αποφασίσει να δώσει παράταση στη διαδικασία. Ωστόσο, η ολοκλήρωση των ακροάσεων δεν σημαίνει ότι θα υπάρξει άμεσα τελική απόφαση. Θα ακολουθήσει η αξιολόγηση του συνόλου των αποδεικτικών στοιχείων, των καταθέσεων και των νομικών επιχειρημάτων, πριν η DEA καταλήξει στην οριστική της θέση.
Η υπόθεση έχει πλέον ξεπεράσει τα όρια μιας εσωτερικής διοικητικής διαδικασίας των Ηνωμένων Πολιτειών. Η πιθανή μεταφορά της κάνναβης στο Schedule III θεωρείται η σημαντικότερη ομοσπονδιακή μεταρρύθμιση των τελευταίων πέντε δεκαετιών και μπορεί να επηρεάσει τη φορολογία των επιχειρήσεων, την επιστημονική έρευνα, τις επενδύσεις και συνολικά τη στάση πολλών χωρών απέναντι στην κάνναβη.
Παράλληλα, οι προσφυγές που εξετάζονται στα ομοσπονδιακά δικαστήρια υπενθυμίζουν ότι η τελική έκβαση δεν θα κριθεί μόνο από τα επιστημονικά δεδομένα, αλλά και από το κατά πόσο η ίδια η διαδικασία θα κριθεί νομικά έγκυρη. Μέχρι να ολοκληρωθούν τόσο οι διοικητικές όσο και οι δικαστικές διαδικασίες, η αγορά θα συνεχίσει να βρίσκεται σε στάση αναμονής.
Το μόνο βέβαιο είναι ότι οι αποφάσεις που θα ληφθούν τους επόμενους μήνες στην Ουάσινγκτον δεν θα επηρεάσουν μόνο τις Ηνωμένες Πολιτείες. Θα αποτελέσουν σημείο αναφοράς για ολόκληρη τη διεθνή βιομηχανία κάνναβης και ενδέχεται να καθορίσουν την πορεία της αγοράς για τα επόμενα χρόνια.
Το CannaReport θα συνεχίσει να παρακολουθεί στενά κάθε εξέλιξη της υπόθεσης και θα σας ενημερώνει άμεσα για όλες τις αποφάσεις που θα διαμορφώσουν το μέλλον της παγκόσμιας αγοράς κάνναβης.
