Σχεδόν ένας μήνας έχει περάσει από τη δημοσίευση του Ν. 5302/2026 στο ΦΕΚ Α’ 78/20.05.2026. Ένας μήνας από τη στιγμή που η αγορά προϊόντων κάνναβης στην Ελλάδα μπήκε σε νέο, βίαιο και εξαιρετικά ασαφές καθεστώς.
Μόνο που μέχρι σήμερα, από όλο αυτό το νέο πλαίσιο, εκείνο που εφαρμόστηκε άμεσα ήταν η απαγόρευση.
Η καθολική απαγόρευση λιανικής πώλησης, διακίνησης και διάθεσης ξηρού ανθού κάνναβης εφαρμόστηκε από την πρώτη στιγμή, με ανακοίνωση του ΕΟΦ στις 21 Μαΐου 2026. Ο Οργανισμός ξεκαθάρισε ότι απαγορεύεται κάθε μορφή λιανικής πώλησης, διακίνησης και διάθεσης προς το καταναλωτικό κοινό ξηρού ανθού κάνναβης, ανεξαρτήτως περιεκτικότητας σε THC και ανεξαρτήτως περιεκτικότητας σε κανναβινοειδή.
Το υπόλοιπο πλαίσιο, όμως;
Οι άδειες;
Το μητρώο;
Οι διαδικασίες;
Οι κανονιστικές αποφάσεις;
Οι οδηγίες προς τις Περιφέρειες;
Η πρακτική εφαρμογή για τις επιχειρήσεις που καλούνται να συμμορφωθούν;
Εκεί, η εικόνα είναι διαφορετική.
Η αγορά ζει ήδη τις συνέπειες του νόμου. Το κράτος όμως δεν έχει δώσει ακόμη τα εργαλεία για να εφαρμοστεί το ίδιο το πλαίσιο που ψήφισε.
Ένας νόμος που τιμωρεί άμεσα, αλλά ρυθμίζει αργότερα
Ο Ν. 5302/2026 δεν περιορίστηκε στην απαγόρευση του ξηρού ανθού. Δημιούργησε, τουλάχιστον στα χαρτιά, ένα νέο σύστημα για τις επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης.
Στο άρθρο 46 ορίζονται τα «προϊόντα κάνναβης» που μπορούν να διατεθούν λιανικά: προϊόντα με THC έως 0,3% που προκύπτουν από ποικιλίες Cannabis Sativa L ή προϊόντα που εμπεριέχουν CBD. Τα τρόφιμα εξαιρούνται ρητά από τον ορισμό, κάτι που από μόνο του αφήνει μια τεράστια γκρίζα ζώνη για προϊόντα όπως gummies, ροφήματα, σοκολάτες και άλλα edibles.
Στο άρθρο 47 προβλέπεται ότι τα προϊόντα κάνναβης θα πωλούνται από ειδικές επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης και από αδειοδοτημένα φαρμακεία. Οι επιχειρήσεις αυτές πρέπει να είναι αδειοδοτημένες σύμφωνα με το άρθρο 48, εγγεγραμμένες στο μητρώο του άρθρου 49, να λειτουργούν σε ειδικά διαμορφωμένο ανεξάρτητο κατάστημα και να τηρούν απόσταση 200 μέτρων από σχολικές εγκαταστάσεις δευτεροβάθμιας εκπαίδευσης.
Στο άρθρο 48 περιγράφεται η διαδικασία αδειοδότησης από την κατά τόπο αρμόδια Περιφέρεια. Προβλέπεται αίτηση, σειρά δικαιολογητικών, δυνατότητα ελέγχου και προθεσμία 60 εργάσιμων ημερών για τη χορήγηση άδειας, με σιωπηρή άρνηση σε περίπτωση άπρακτης παρέλευσης.
Στο άρθρο 49 προβλέπεται η σύσταση Ψηφιακού Μητρώου Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης στο Υπουργείο Υγείας, προσβάσιμου μέσω gov.gr, στο οποίο πρέπει να εγγράφονται υποχρεωτικά οι επιχειρήσεις που πωλούν και διαθέτουν προϊόντα κάνναβης. Όποιος δεν είναι εγγεγραμμένος, απαγορεύεται να πωλεί τα προϊόντα αυτά.
Με άλλα λόγια, ο νόμος δεν έκλεισε απλώς μια αγορά. Υποσχέθηκε ότι θα τη μεταφέρει σε νέο, πιο αυστηρό πλαίσιο.
Μόνο που αυτό το νέο πλαίσιο, έναν μήνα μετά, παραμένει πρακτικά στον αέρα.
Οι κανονιστικές αποφάσεις που λείπουν
Το ίδιο το άρθρο 89 του νόμου δείχνει ότι για να λειτουργήσει το νέο καθεστώς χρειάζονται κρίσιμες κανονιστικές πράξεις.
Στην παράγραφο 5 του άρθρου 89 προβλέπεται κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Υγείας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τις λεπτομέρειες του ελέγχου, τη διαδικασία επιβολής κυρώσεων και κάθε άλλο ζήτημα σχετικά με τα άρθρα 50 και 51.
Στην παράγραφο 7 προβλέπεται κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Υγείας, Εσωτερικών και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για την εξειδίκευση των κριτηρίων και της διαδικασίας αδειοδότησης των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης, τους όρους και τις προϋποθέσεις λειτουργίας τους, τα απαιτούμενα δικαιολογητικά και κάθε άλλο θέμα εφαρμογής του άρθρου 48.
Στην παράγραφο 8 προβλέπεται κοινή υπουργική απόφαση των Υπουργών Υγείας, Ψηφιακής Διακυβέρνησης και Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων για τις ειδικότερες προϋποθέσεις σύστασης του Μητρώου Επιχειρήσεων Εμπορίου Προϊόντων Κάνναβης, την εποπτεία των επιχειρήσεων μέσω του Μητρώου, τα δικαιολογητικά και κάθε άλλο θέμα εφαρμογής του άρθρου 49.
Αυτές δεν είναι λεπτομέρειες πολυτελείας.
Είναι η καρδιά του νέου συστήματος.
Χωρίς απόφαση για την αδειοδότηση, οι Περιφέρειες δεν έχουν καθαρό πλαίσιο εφαρμογής.
Χωρίς απόφαση για το Μητρώο, οι επιχειρήσεις δεν μπορούν να εγγραφούν σε αυτό που ο νόμος τους ζητά.
Χωρίς απόφαση για τους ελέγχους και τις κυρώσεις, η αγορά μένει με απειλές, αλλά χωρίς καθαρούς κανόνες εφαρμογής.
Το εξάμηνο τρέχει, αλλά το κράτος δεν έχει στήσει τον μηχανισμό
Το πιο εξοργιστικό σημείο είναι ότι ο νόμος προβλέπει εξάμηνο συμμόρφωσης για τις υφιστάμενες επιχειρήσεις.
Στην έκθεση της Επιστημονικής Υπηρεσίας της Βουλής αναφέρεται ότι η διάταξη του άρθρου 90 παρ. 2 προβλέπει πως εντός έξι μηνών από την έναρξη ισχύος του νόμου οι υφιστάμενες επιχειρήσεις του άρθρου 47 συμμορφώνονται με τα οριζόμενα στο Κεφάλαιο Ε’ του Μέρους Β’.
Δηλαδή το ρολόι έχει ξεκινήσει.
Οι επιχειρήσεις καλούνται να προσαρμοστούν. Να αλλάξουν καταστήματα, να ελέγξουν αποστάσεις, να συγκεντρώσουν δικαιολογητικά, να προετοιμάσουν φακέλους, να περάσουν σε νέο καθεστώς αδειοδότησης, να εγγραφούν σε μητρώο που προβλέπεται στον νόμο.
Αλλά πώς;
Με ποια αίτηση;
Με ποια εγκύκλιο;
Με ποια ηλεκτρονική πλατφόρμα;
Με ποιο μητρώο;
Με ποια ερμηνεία για τα προϊόντα που επιτρέπονται;
Με ποια σαφή διαδικασία στις Περιφέρειες;
Όταν επαγγελματίες απευθύνονται σε Περιφέρειες και συναντούν άγνοια ή αδυναμία εφαρμογής, το πρόβλημα δεν είναι των επαγγελματιών. Είναι του κράτους που ψήφισε έναν νόμο χωρίς να έχει έτοιμο τον μηχανισμό εφαρμογής του.
Η Επιστημονική Υπηρεσία είχε ήδη προειδοποιήσει
Δεν μπορεί να ισχυριστεί κανείς ότι τα προβλήματα δεν είχαν φανεί.
Η Επιστημονική Υπηρεσία της Βουλής είχε ήδη επισημάνει ότι οι διατάξεις του άρθρου 48 δεν καθορίζουν τα κριτήρια αδειοδότησης της λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίας προϊόντων κάνναβης, αλλά παραπέμπουν σε κοινή υπουργική απόφαση για την εξειδίκευσή τους.
Με απλά λόγια, το ίδιο το επιστημονικό όργανο της Βουλής έλεγε ότι ο νόμος δεν αρκεί από μόνος του. Χρειάζεται η κανονιστική πράξη που θα εξειδικεύσει τα κριτήρια.
Στο άρθρο 49, η ίδια έκθεση σημείωνε ότι δεν ρυθμίζεται προθεσμία εντός της οποίας οι επιχειρήσεις εμπορίου προϊόντων κάνναβης οφείλουν να υποβάλουν στο Μητρώο τα δικαιολογητικά τους, ούτε καθορίζεται η διαδικασία για την καταγραφή όλων των σημείων λιανικής πώλησης και διάθεσης προϊόντων κάνναβης.
Άρα δεν μιλάμε για υπερβολές του κλάδου. Μιλάμε για κενά που είχαν καταγραφεί πριν ακόμη ψηφιστεί ο νόμος.
Και παρ’ όλα αυτά, η απαγόρευση εφαρμόστηκε αμέσως. Οι λύσεις όχι.
Μια αγορά σε διπλή τιμωρία
Ο κλάδος δεν τιμωρείται μία φορά. Τιμωρείται δύο.
Πρώτα, με την άμεση απαγόρευση του ξηρού ανθού κάνναβης, ανεξάρτητα από περιεκτικότητα σε THC ή άλλα κανναβινοειδή.
Και δεύτερη φορά, με την αδράνεια στην εφαρμογή του υπόλοιπου πλαισίου.
Οι επιχειρήσεις δεν έχασαν απλώς ένα βασικό προϊόν. Βρίσκονται πλέον μπροστά σε ένα νέο καθεστώς, το οποίο στα χαρτιά τις υποχρεώνει να συμμορφωθούν, αλλά στην πράξη δεν τους δίνει σαφή δρόμο για να το κάνουν.
Ο νόμος απειλεί με αυστηρές κυρώσεις. Στο άρθρο 51 προβλέπεται πρόστιμο 100.000 ευρώ και ανάκληση άδειας λειτουργίας για έξι μήνες σε περίπτωση παραβίασης των όρων άδειας και λειτουργίας των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης.
Όμως για ποιους ακριβώς όρους μιλάμε, όταν οι κρίσιμες κανονιστικές αποφάσεις για την αδειοδότηση, τη λειτουργία, το μητρώο, την εποπτεία και τις κυρώσεις παραμένουν ζητούμενο;
Το κράτος ζητά συμμόρφωση χωρίς να έχει ολοκληρώσει το πλαίσιο συμμόρφωσης.
Αυτό δεν είναι ρύθμιση. Είναι διοικητική παγίδα.
Πολιτική ευθύνη, όχι τεχνική καθυστέρηση
Η ευθύνη δεν μπορεί να χαθεί μέσα στη γραφειοκρατία.
Ο Υπουργός Υγείας έφερε το νομοσχέδιο. Η κυβέρνηση το ψήφισε. Η απαγόρευση ενεργοποιήθηκε άμεσα. Οι επιχειρήσεις βρέθηκαν από τη μια μέρα στην άλλη σε καθεστώς ανατροπής.
Αλλά οι ίδιες οι υποχρεώσεις της πολιτείας που απορρέουν από το νέο πλαίσιο δεν έχουν κινηθεί με την ίδια ταχύτητα.
Όταν η απαγόρευση εφαρμόζεται σε 24 ώρες, αλλά το μητρώο, οι άδειες και οι κανονιστικές αποφάσεις μένουν πίσω, τότε δεν έχουμε ισορροπημένη ρύθμιση. Έχουμε επιλεκτική εφαρμογή.
Το κράτος θυμήθηκε την απαγόρευση.
Ξέχασε την εφαρμογή.
Θυμήθηκε τις κυρώσεις.
Ξέχασε τις διαδικασίες.
Θυμήθηκε να κλείσει την αγορά.
Ξέχασε να δείξει στις επιχειρήσεις πώς θα επιβιώσουν νόμιμα.
Το ερώτημα που πρέπει να απαντήσει το Υπουργείο Υγείας
Το Υπουργείο Υγείας οφείλει να απαντήσει καθαρά:
Πότε θα εκδοθεί η κοινή υπουργική απόφαση για την αδειοδότηση των επιχειρήσεων εμπορίου προϊόντων κάνναβης;
Πότε θα λειτουργήσει το Ψηφιακό Μητρώο Ελέγχου Προϊόντων Κάνναβης;
Πότε θα δοθούν οδηγίες στις Περιφέρειες;
Πότε θα ξεκαθαριστεί ποια προϊόντα μπορούν να πωλούνται και με ποιες προϋποθέσεις;
Πότε θα καθοριστούν οι λεπτομέρειες των ελέγχων και της διαδικασίας επιβολής κυρώσεων;
Και κυρίως: θα παγώσει ή θα παραταθεί το εξάμηνο συμμόρφωσης για όσο διάστημα το ίδιο το κράτος δεν έχει έτοιμα τα εργαλεία εφαρμογής;
Γιατί δεν μπορεί να τρέχει προθεσμία συμμόρφωσης για τις επιχειρήσεις, όταν η διοίκηση δεν έχει ακόμη στήσει το σύστημα μέσα στο οποίο αυτές πρέπει να συμμορφωθούν.
Ένας κλάδος δεν μπορεί να ζει με ανακοινώσεις και μισούς νόμους
Οι επιχειρήσεις κάνναβης στην Ελλάδα δεν ζητούν προνομιακή μεταχείριση.
Ζητούν κανόνες.
Ζητούν σαφήνεια.
Ζητούν εφαρμοστικό πλαίσιο.
Ζητούν να ξέρουν τι επιτρέπεται, τι απαγορεύεται και ποια διαδικασία πρέπει να ακολουθήσουν.
Το σημερινό καθεστώς δεν προστατεύει ούτε τη δημόσια υγεία ούτε την αγορά.
Αντί να φέρνει τάξη, δημιουργεί χάος. Αντί να οδηγεί τις επιχειρήσεις σε συμμόρφωση, τις αφήνει σε διοικητικό κενό. Αντί να περιορίζει τη μαύρη αγορά, αποδυναμώνει τη νόμιμη.
Και αυτό συμβαίνει σε μια περίοδο που ο κλάδος ήδη έχει δεχθεί τεράστιο πλήγμα.
Αν αυτό είναι ρύθμιση, τότε τι είναι εξόντωση;
Ένας νόμος που εφαρμόζει αμέσως την απαγόρευση, αλλά καθυστερεί τα εργαλεία νόμιμης λειτουργίας, δεν μπορεί να παρουσιάζεται ως σοβαρή μεταρρύθμιση.
Ένας νόμος που δίνει έξι μήνες συμμόρφωσης, αλλά δεν έχει έτοιμο το μητρώο, τις άδειες και τις κανονιστικές αποφάσεις, δεν δημιουργεί ασφάλεια δικαίου.
Ένας νόμος που στέλνει τις επιχειρήσεις στις Περιφέρειες χωρίς οι ίδιες οι υπηρεσίες να έχουν σαφείς οδηγίες, δεν προστατεύει τη νομιμότητα.
Την υπονομεύει.
Σχεδόν έναν μήνα μετά το ΦΕΚ, η εικόνα είναι καθαρή: η απαγόρευση εφαρμόστηκε. Οι υποχρεώσεις της πολιτείας καθυστερούν. Και η αγορά καλείται να πληρώσει ξανά το τίμημα.
Αν το Υπουργείο Υγείας θέλει πραγματικά ρύθμιση και όχι εξόντωση, οφείλει να κινηθεί τώρα.
Όχι με νέες δηλώσεις.
Όχι με νέες απειλές.
Αλλά με τις κανονιστικές πράξεις, τις οδηγίες και τα εργαλεία που το ίδιο το νομοθέτημα απαιτεί για να εφαρμοστεί.
Γιατί αλλιώς, η αγορά δεν σκοτώνεται μόνο από την απαγόρευση.
Σκοτώνεται για δεύτερη φορά από την αδράνεια.
